Уй таъмирлаш — қаердан бошлаш керак
Биринчи марта таъмир қилмоқчисиз. Қаердан бошлаш керак? Аввал нима — материалми, устами, лойиҳами? Бу мақолада ремонтнинг тўғри кетма-кетлиги ва нима учун айнан шундай.
Кўп одамлар «уста чақириб, ишни бошлайман» дейди — ва кейин ярим йил пушаймон бўлиб юради. Тўғри тартиб ҳам вақтни, ҳам пулни тежайди.
Қадам 1. Режа (1-2 ҳафта)
Бу қадамни ўтказиб юбормай. Бу энг арзон қадам, лекин энг кўп ҳосил берадиган қадам.
Нима ёзишингиз керак:
- Нима ўзгаради. Хоналарни тўлиқ янгилаймизми, фақат ваннами, фақат полми?
- Нима учун ўзгаради. Сотиш олдингими, ўзингиз яшаш учунми, ижарага бериш учунми?
- Бюджет. Қанча пул борлигини ёзиб қўйинг. Ишлар одатда 30-50% ошиб кетади — буни ҳисобга олинг.
- Вақт. Қачонгача тугатиш керак. Болалар макабтга бориш олдинми, тўйми, янги уйга кўчишми?
Бу ҳужжатни қоғозда ёзинг. Ёд тутганингиз кейин йўқолади. Қоғозда қолади.
Қадам 2. Лойиҳа ва ўлчов (1 ҳафта)
Ҳар бир хонани ўлчанг. Узунлик, эни, баландлик. Эшик ва дераза ўлчамлари. Розетка ва выключательлар жойлашуви.
Қоғозга чизиб қўйинг — мукаммал бўлмаса ҳам, тахминан. Бу:
- Материал миқдорини ҳисоблашда ёрдам беради
- Уста билан гапиришда «менда умумий тасаввур бор» деган ишонч ёки беради
- Нархларни тахмин қилишда қўл келади
Маслаҳат: телефонда ҳозир кўп аппликациялар бор — Magicplan, RoomScan. Текин ва оддий, 5 дақиқада хонани сканер қилиб беради.
Қадам 3. Уста қидириш (1 ҳафта)
Аввал материал, кейин уста — нотўғри. Аввал устани топинг.
Сабаб содда: уста сизга айтади, қанча материал кераклигини. Агар сиз ўзингиз материал олиб қўйиб, кейин устани топсангиз — у одам «бу етмайди» ёки «бу нотўғри» дейиши мумкин.
Қаерда қидириш:
- Танишлар орқали — энг ишончли йўл
- Бозор устаси (Сиёб бозори, Сахавжон чорсу) — арзон, лекин сифат текширилмаган
- ustabaza.uz — тажриба ва шарҳлар билан рўйхатдан ўтган усталар
- «Кор халгу» каби каналлар — кенг танлов
Уста қандай танлаш ҳақида алоҳида мақола — ўқиб чиқинг.
Қадам 4. Материал сотиб олиш (1-2 ҳафта)
Уста сизга кеаклиги айтгандан кейингина материал олинг. Ҳозир Самарқандда яхши таъмирлаш материалларининг манбалари:
- ROSSEN омбори — ПВХ панель, МДФ, аксессуарлар (фойдали: материалларни сизга етказиб бериш бор)
- PRAZA, ProPlast — пол ва девор пардоз материаллари
- Сиёб бозори, чорсу — арзон асосий материаллар (цемент, қум, мис симлар)
- «Гулжа», «Олмос» каби чорсу-марказлари — кафел, сантехника
Маслаҳат: материалларни 20-30% ортиқча олинг. Доим тахминдан кўп керак бўлади. Ортиб қолса — қайтариб бера оласиз ёки сақлаб қўясиз. Етмай қолса — қайтиб бориб, аввалги парти топа олмайсиз (цвет, серия фарқ қилади).
Қадам 5. Ишлар тартиби
Бу муҳим. Тартиб бузилса — ишни қайтиш керак бўлади.
Тўғри кетма-кетлик:
- Эскисини бузиш ва тозалаш — стенка, пол, эски трубалар
- Қувурлар ва электр — стенкага яширин қувур, симлар
- Стенкаларни тенглаш — шпатлёвка, грунтовка
- Полни тайёрлаш — қум-цемент стяжка
- Шифт ишлари — гипсокартон, краска ёки ПВХ панель
- Стенкаларни қоплаш — обои, краска, кафел
- Полга кафел / ламинат — энг охирида, чунки ишлаб бузиб қолмаслик керак
- Сантехника ва электр асбоблари — кран, унитаз, выключатель, чироқ
- Эшик-дераза — энг охирида ўрнатилади ёки ҳимоя қилинади
- Тозалаш — таъмирдан кейин 1-2 кун чанг кетади
Энг кенг тарқалган хатолик: қоплашдан олдин трубаларни алмаштирмаслик. Кейин бузиб қайтариш керак бўлади.
Қадам 6. Назорат
Ҳар куни ишни кўриб турадиган бўлинг. Айниқса:
- Қувурларни ўрнатишда — сув оқишини текширинг
- Электр симларни ётқизишда — ҳужжатда диаграмма бўлсин
- Кафел ётқизишда — текислиги, кесма ўрни
Уста «менга ишонинг, ўзим биламан» деса — бу ёмон белги. Сиз тўлайсиз, демак сиз кўрасиз.
Қанча вақт олади
Самарқандда ўрта ҳажмдаги ҳужжат учун:
- 1 хонали уй (40-50 кв.м) — 1-2 ой
- 2 хонали уй (60-80 кв.м) — 2-3 ой
- 3-4 хонали уй (100+ кв.м) — 3-5 ой
- Хаммом қайта ишлаш — 2-4 ҳафта
- Фақат пол ва девор пардоз — 1-2 ҳафта
Шошилиш сифатни ёмонлаштиради. Қишда ремонт ёзга нисбатан 30% узоқроқ кетади — бўёқ узоқ қурийди.
Бюджет
Қандай тарзда ҳисоб қилиш керак, тахминан:
- Эконом класс — 600-900 минг сўм / кв.м (фақат материал)
- Стандарт — 1.2-1.8 млн сўм / кв.м
- Қимматроқ — 2-3 млн сўм / кв.м
Иш ҳақи бундан ташқари 30-50% бўлади.
50 кв.м уй стандарт даражада ремонт — 80-100 млн сўм. Қиммат, лекин ҳақиқат шу.
Хулоса: ремонт катта пул. Шошилма, режа қилинг, биринчи устани оламанг — учтасини солиштиринг. Ремонт ўз уйи учун қилинаяпти — у сиз билан 20 йил қолади.